Niekastrowane samce świń są bardziej aktywne niż samce kastrowane, a ich zachowania społeczne mogą być szkodliwe dla innych świń w kojcu. Nawet jeśli średnia liczba zmian skórnych nie różni się między samcami kastrowanymi i niekastrowanymi, możliwe jest, że rozkład szkodliwych interakcji pomiędzy poszczególnymi osobnikami jest odmienny, a dobrostan najbardziej narażonych zwierząt może być pogorszony.
Cel i metody: Dlatego, wykorzystując dane pochodzące od 531 oznakowanych kolczykami niekastrowanych samców (39 grup) oraz 305 kastratów (22 grup) z pięciu gospodarstw ekologicznych, zbadano, czy wyższe odchylenie standardowe (SD) liczby zmian skórnych w przedniej lub tylnej części ciała wskazywało na większą koncentrację szkodliwych interakcji u niektórych osobników w grupach samców niekastrowanych w porównaniu z kastrowanymi oraz czy różnił się odsetek świń z umiarkowanymi i ciężkimi obrażeniami. Uwzględniono również potencjalny wpływ dostępnej powierzchni, kontaktu z samicami oraz zróżnicowania masy ciała w obrębie grupy. Ponadto zbadano, czym charakteryzowały się poszczególne kastrowane i niekastrowane samce z większą liczbą zmian skórnych oraz czy niekastrowane samce częściej niż kastrowane doznawały powtarzających się obrażeń. Świnie ważono na początku i na końcu tuczu. Dodatkowo oceniano u nich zmiany skórne przy masie ciała wynoszącej około 80 kg i 130 kg oraz po pierwszej częściowej sprzedaży zwierząt z grupy.

Wyniki: W porównaniu z kastratami odsetek świń z umiarkowanymi i ciężkimi obrażeniami w grupie oraz SD liczby zmian skórnych były wyższe u niekastrowanych samców bez bezpośredniego kontaktu z samicami, natomiast różnic tych nie stwierdzano, gdy niekastrowane samce utrzymywano w sąsiedztwie samic. U kastrowanych samców o niższej względnej masie ciała na początku tuczu stwierdzano więcej zmian skórnych, natomiast zależności tej nie obserwowano u samców niekastrowanych. Kastraty z większą liczbą zmian skórnych charakteryzowały się również niższymi przyrostami masy ciała w ciągu całego życia. Łącznie może to wskazywać na pewne różnice w motywacji do zachowań agonistycznych między samcami kastrowanymi i niekastrowanymi. Większa dostępna powierzchnia generalnie ograniczała negatywne skutki tych zachowań, przy czym na poziomie pojedynczych osobników miała ona większe znaczenie w przypadku niekastrowanych samców. Odsetek świń, u których przy masie ciała około 80 kg i 130 kg ponownie stwierdzano umiarkowane lub ciężkie obrażenia, nie różnił się i wynosił 15% u samców kastrowanych oraz 16% u samców niekastrowanych.
Wnioski: Tucz niekastrowanych samców w warunkach chowu ekologicznego może wiązać się z większym ryzykiem obrażeń u niektórych osobników, jednak można je ograniczyć poprzez zapewnienie odpowiednich warunków utrzymania, takich jak utrzymywanie samic w sąsiednim kojcu. Ogólnie rzecz biorąc, zapewnienie większej powierzchni na zwierzę pomaga ograniczyć negatywne konsekwencje zachowań społecznych.
Jeannette C. Lange, Ute Knierim, Zachowania społeczne w grupach kastrowanych i niekastrowanych samców tuczników w chowie ekologicznym – konsekwencje dla poszczególnych osobników, Applied Animal Behaviour Science, tom 288, 2025, 106676, ISSN 0168-1591, https://doi.org/10.1016/j.applanim.2025.106676
